Tante Riet was een buitenbeetje in de familie Dictus. Ze werkte als non in een school, ver weg in Chili, en als er bij familiefeestje sporadisch over haar werd gesproken dan was het roddel en achterklap. Tijdens haar uitvaart lag een bloemstuk van ene Laura op de kist. Dat bleek een trigger voor de muzikale broers Peter en Wim Dictus. Wie is die Laura? En wat weten ze eigenlijk van tante Riet en haar leven in Latijns-Amerika?
De broers maakten een zeer onderhoudend verhalend muzikaal theaterprogramma over hun tante, een vrouw die staat voor de vele mensen die nooit gezien worden terwijl ze fantastisch werk verrichten of in ieder geval denken dat te doen.
Loyaliteit en vriendschap
Deze boeiende voorstelling gaat ook over familie, over gezien en niet gezien worden en nog meer over loyaliteit, vriendschap en barmhartigheid. Dat maakt 'Wie is Laura?' veel meer dan een privédocument, het stuk heeft een universele laag. Ook het militaire bewind van de meedogenloze dictator Pinochet en de vele onschuldige slachtoffers van zijn terreur worden uitgelicht. Dat is relevant, want tante Riet werkte in die periode in Chili en ze moest zich in bochten wringen om haar school en die van de andere zusters te mogen handhaven.
Zunderts dialect en Spaans
Met hun liedjes, in het Zunderts dialect, in het Nederlands en een enkele keer in het Spaans, tonen de muzikale broers aan dat hun stemmen goed bij elkaar aansluiten en dat ze over een aangename presentatie beschikken. Ze weten van hun familieverhaal een bijster interessante vertelling te maken.
De rolverdeling op het podium is helder, Wim, de oudste broer, is de betere muzikant, samen zingen de twee en spelen ze gitaar, Peter is de rasverteller. De broers kunnen zelfs dansen en daar zijn ze beretrots op, zo laten ze zien.
Op reis naar Santiago
Om te achterhalen wie Laura is, vlogen Wim en Peter Dictus naar Santiago de Chili en gingen op zoek naar deze onbekende vrouw die dikke maatjes bleek te zijn met hun tante Riet. Over hoe die relatie er precies uitzag, hoe intiem die was, laten de twee zich niet uit, dat biedt ruimte voor het publiek om het verhaal zelf in te vullen of om er mee aan de haal te gaan.
In Chili spraken Wim en Peter Dictus met Suzanna, de dochter van Laura. Een dochter? Dat is opmerkelijk, want Laura was zelf ook religieus, maar ze nam een andere afslag in het leven, zo blijkt.
School geleid door nonnen
Riet en Laura leerden elkaar kennen toen de Chileense zich meldde bij de nonnenschool omdat ze daar wilde werken. De andere zusters zagen dat niet meteen zitten, maar Riet haalde haar toch binnen. Het was namelijk de bedoeling dat de plaatselijke bevolking de school op termijn zou overnemen. De twee vrouwen kregen een sterke band en woonden zelfs even bij elkaar toen Riet uit de congregatie werd geschopt. Waarom dat was lange tijd onduidelijk, maar het had met de politieke situatie te maken, zo wordt langzaam duidelijk.
Peter en Wim Dictus nemen het publiek enthousiast mee in hun zoektocht. Het stuk begint met een lange introductie, met iets te veel woorden, over de broers zelf. Ze vertellen dat ze als pubers al met elkaar optraden - er schijnt ze zelfs een hit door de neus te zijn geboord - en dat ze daarna ieder hun eigen weg gingen. Theater, muziek maken, dat zit ze in het bloed.
Dan is er ineens die rouwadvertentie
De familieverhoudingen worden in 'Wie is Laura?' uiteengezet naar aanleiding van een foto van hun ouders en ooms en tantes op een scherm achter de spelers, maar de voorstelling komt pas werkelijk goed op gang als op datzelfde scherm de rouwadvertentie van tante Riet verschijnt en haar verhaal wordt uitgediept. Tante krijgt een gezicht.
Op het scherm zijn fragmenten te zien van de reis die de broers naar Chili maakten, van hun zoektocht naar Laura. De twee laten merken dat het ook een beetje ongemakkelijk was daar in Chili,, want wat kwamen die twee Nederlanders doen en sinds wanneer heeft de familie Dictus oprechte interesse In hun 'verloren' tante? Als toeschouwer ben je er niet bij geweest, maar door deze vertelling krijg je wel dat gevoel.
Protestzanger Victor Jara
Liedjes en verhalen rijgen aaneen, vaak met begeleidende beelden. Zo kost het geen enkele moeite om in het boeiende verhaal mee te gaan. Het karakter van tante Riet ontwikkelt zich tot een sterke vrouw die weet wat ze wil en zich op haar gemak voelt in Chili, al slijt ze de laatste dagen van haar leven in de buurt van de congregatie in Bergen op Zoom.
Af en toe zijn er uitstapje in de vertelling,, zoals het verhaal over de populaire Chileense zanger en activist Victor Jara van wie tijdens zijn gevangenschap door militairen van het regiem de handen zijn verbrijzeld waarna zijn ontzielde lichaam later op straat is gedumpt.
Zelfgeschreven
Ook dat is een verhaal dat verteld moet worden, het is van een tijd geleden, maar nog steeds actueel. Het alarmeert over het gevaar van onderdrukking, over extremisme en wat dat voor gevolgen heeft voor burgers met een andere mening. Het is een bitter verhaal uit de kille periode1973-1990 in Chili, maar kan zich eenvoudig nu weer herhalen. Het gebeurt al in veel landen. Die scene over Victor Jara maakt 'Wie is Laura?' breder en diepgaander. Bij deze fase in de voorstelling laat Wim Dictus horen en zien dat hij sterk is in het vertolken van Latijns-Amerikaanse muziek, als gitarist en als zanger.
Iets puntiger mag
Zo krijgen de broers in hun zelfgeschreven voorstelling alle kans om te laten zien waar ze goed in zijn. De momenten dat ze tegenover elkaar staan, spelend op de gitaar, geven het stuk steeds opnieuw een shot energie. Zo blijf je als toeschouwer bij de les.
De voorstelling mag nog iets puntiger zeker in het begin. En het is een aanrader om even na te denken over waar de spelers hun handen laten als er ze even geen instrument vasthouden. Maar dat terzijde, het is een uitstekende, goed opgebouwde voorstelling.
Veertig jaar geleden stonden de broers voor het laatst samen op het podium. 'Wie is Laura?' roept de vraag op waarom daar zoveel tijd tussen heeft gezeten. Deze krachtenbundeling smaakt in ieder geval naar meer.
Gezien: Theater De Bussel in Oosterhout, 14-12-2025.
Foto's: @collectie Peter en Wim Dictus
