Kunstenaar Jan Dijker maakte in 1967 een tachtig meter lang wandreliëf voor de buitenmuur van de Katholieke Academie voor Lichamelijke Opvoering in Tilburg, maar het werk kwam na de sloop van dat gebouw in 2005 in een gemeenteloods terecht. Daar lag het bijna twintig jaar. Inmiddels is het monumentale reliëf gerestaureerd en kreeg het een nieuwe, permanente plek, midden in Tilburg.
Het kunstwerk (een gekleurd betonreliëf met scherfmozaïek) is voortaan te zien aan de lange wand bij het busstation aan de Spoorlaan. Het reliëf heeft geen titel en is typerend voor kunst uit de periode van de wederopbouw.
Jan Dijker (1913-1993) maakte glaskunst, wandschilderingen en wandtapijten. Hij studeerde aan de Rijksacademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam en bouwde daarna aan een indrukwekkend oeuvre. Hij werkte vaak ook voor kerken. In het begin werkte hij figuratief, na 1960 abstracter. In Tilburg zijn zes werken van Dijker te zien: bij de onderdoorgang aan de Spoorlaan 394, in het stadskantoor en in 2025 is een schervenmoazaïek uit 1957 herplaatst bij kinderboerderij Maria Goretti aan de Stedekestraat. Helaas zijn ook meerdere werken verloren gegaan na sloop van gebouwen waar ze te zien waren.
Grindbetonpanelen
Het tachtig meter lange reliëf is bevestigd tegen de wand onder perron 1 van het NS-station. Het is te zien vanaf het busstation. Het oorspronkelijke werk bestond uit twaalf grindbetonpanelen met sgraffiti in rood, geel en zwart, afgewisseld met panelen van grind- en tegelmozaïek gevat in beton. Afgelopen jaren is dat reliëf gerestaureerd door Roderick Nijenhuis, in samenwerking met betonspecialist Ian Kop.
Het zorgvuldig schoonmaken van het werk was essentieel bij de restauratie. Het knapte daardoor gaandeweg op, de kleuren werden helderder. Het plaatsen van het reliëf bij het busstation is in nauw overleg met ProRail gerealiseerd. Over het kunstwerk en de herplaatsing van het imposante kunstwerk is een boekje verschenen. De informatie in deze blog is daar deels op gebaseerd.
Nieuwe ideeën voor buitenkunst
In Tilburg staan zo'n 500 kunstwerken. De Buitencollectie, heet die omvangrijke verzameling. Het beheer en het onderhoud is in handen van de gemeente Tilburg. Inmiddels is in Tilburg de organisatie SPOOR aan het werk gegaan. Deze instelling informeert over kunst in de openbare ruimte en begeleidt burgers die ideeën hebben voor een kunstwerk in de openbare ruimte. De komende tijd gaat SPOOR bestaande kunstwerken in de stad inpakken een weer onthullen om ze zo extra onder de aandacht te brengen. Denk aan Metrøality, de virtuele metro in onder meer de Spoorzone van Marry Overtoom en Zusters van Staal (bij de Schouwburg), verwijzend naar de Zusters van Liefde van Judith Kuijpers.
FOTO'S: Louis van den Meijdenberg
